اولین صعود زمستانی برفخانه تزرجان (بخش دوم)

اولین صعود زمستانی برفخانه تزرجان بخش دوم

(چهل سال قبل)

اولین صعود زمستانی قلّه برفخانه تزرجان منطقه شیر کوه یزد 1354

منطقه شیر کوه

کوه برفخانه تزرجان

کوه برفخانه تزرجان دراستان یزد بخش تفت و در جنوب شرقی قلّه شیر کوه قرار دارد و در غرب و جنوب غربی روستای تزرجان یکی از مناطق خوش آب و هوای شهرستان تفت قرار دارد و قلّه های بسیار زیبای منطقه شیر کوه اطراف آنرا فرا گرفته. قلّه شیر کوه با ارتفاع 4050 متر و آسمان نما با ارتفاع 3850 متر در شمال غربی قلّه (برج سنگی) بنادک با ارتفاع 2040 متر در جنوب شرقی .

قلّه بزرگ منشاد با ارتفاع 3900 متر منشاد و قلّه هایی بنام خیبر ، مهریز ، نیریز به موازات شیر کوه و در جنوب برفخانه قرار دارد.

کوهنوردان همدان به همراه کوهنوردان مدرسه عالی بازرگانی تهران در سالهای 1352 و 1353 و 1354 فعالیت گسترده ای در زمستان و تابستان روی قلّه ها و دیواره ها و سوزنیهای منطقه شیر کوه دانشته اند که گزارش آن به تدریج داده خواهد شد ، لذا صعود زمستانی برفخانه که از اهمیت زیادی برخوردار است گزارش آن تقدیم و متعاقباً مابقی گزارشات داده خواهد شد. صعود کوه زیبای برفخانه و دیواره ها و سوزنیهای آن جاذبه بسیار خوبی برای کوهنوردان فنی کار جوان می باشد.

قلّه برفخانه تزرجان با ارتفاع 3990 متر (4000متر) شامل میل برفخانه ، قلّه غربی برفخانه ، قلّه اصلی برفخانه و سوزنیهای برفخانه معروف به میل فریدونی که مشرف به بخش تزرجان بوده. این منطقه یکی از بهترین مناطق صعودهای فنی و سنگنوردی ایران با درجه سختیهای متفاوت است.

کوه برفخانه در جنوب تزرجان قرار گرفته و دو قلّه کوچک سنگ برزین و آشنایی در فاصله تزرجان و ده بالا قرار دارند. برای صعود قلّه برفخانه از هر دو منطقه تزرجان و ده بالا می توان استفاده کرد. و قلّه تزرجان که با ارتفاع 4000 متر و دیواره ای به طول 300 متر جلوه ای زیبا به این ناحیه داده است.

قلّه سنگی بنادک که مشرف به ده بنادک و در شمال غربی بخش منشاد قرار دارد. ارتفاع بنادک 2040 متر و به علت داشتن دیواره و مسیرهای صخره های قابل اهمیت است. این قلّه در واقع یک سوزنی یا برج سنگی است که قسمت های بالای آن برای صعود به کار فنی احتیاج دارد.

برای صعود زمستانی قلّه برفخانه لازم به ذکر مطالبی بشرح زیر میباشد.

اولاً : ما سال قبل (1352)هم برای صعود قلّه به این منطقه آمده بودیم ولی به علت عدم شناسایی و وسائل کافی در دو حمله با شکست روبرو شدیم. تابستان گذشته یک برنامه سراسری روی این منطقه داشتیم که سه مرتبه از مسیرهای معمولی و دیوارهای برفخانه تزرجان به این قلبه رسیدیم و راه جنوبی را هم در برگشت از قلّه مورد بررسی قرار داه بودیم و در نتیجه امسال زمستان با وسائل کافی و مجهز ونفرات قوی به این منطقه آمدیم و خیال داشتیم در صورت لازم د رمسیری قله چادر زده و روزهای متوالی برای صعود قلّه در کوه باشیم ولی ابتدا با دو روز خرابی هوا روبرو شدیم و در آخر هم در یک برنامه سریع 17 ساعته در یک روز موفق به صعود شدیم. برای صعود این قلّه می توانیم بجای ( ده بالا ) از ده نیر واقع در پشت گردنه نی در مسیر انحرافی جاده ابرقو مبدأ صعود قرار داردصعود نمود.داشتن وسایل گرم و کافی و طناب و کلنگ و نفرات قوید لازمه صعود به این قله میباشد.

روزچهارشنبه اول بهمن سال 1354 با قطار از تهران به سوی یزد حرکت کردیم. حرکت قطار روزهای زوج ساعت 10 :6 بعد ازظهر است . مسیر راه 13 ساعت طول میکشد ولی قطار 4 ساعت تأخیر داشت و ما پنجشنبه ساعت 11 صبح به یزد رسیدیم.

مقداری کمبود وسائل داشته که خریداری کرده و ساعت 30 : 1 بعدازظهر بسوی ده بالا حرکت کردیم مینی بوس این راه را 2 ساعته می پیماید ولی به علت توقف دردهات مسیر ساعت 5 بعدازظهر به تقی آباد که در مسیر گردنه نیر است رسیدیم. این ده بالای ده برزین یا جان برازان واقع است و ما در منزل مشهدی محمّد اطراق کردیم. در این روز هوا خراب بود و باران می بارید و قرار شد در صورتی که روز بعد هوا خوب شود بسوی قنه برفخانه براه بیفتیم و در صورت امکان قلّه را صعود کنیم و در صورتیکه وقت کم آوردیم راه را بررسی کرده و برگردیم.

جمعه 3 بهمن ساعت 30 : 5 صبح از خواب بیدار شدیم ولی هوا همچنان خراب بود و بارندگی و باد همچنان ادامه داشت و ما مجبور شدیم برنامه را بروز بعد موکول کنیم. روز شنبه هم باز هوا خراب بود و بدتر از روز قبل در نتیجه باز هم منتظر هوای خوب شدیم در حالی که کمتر امیدی به بهبود هوا میرفت. در ضمن وسایل برای صعود روز بعد آماده بود.

یکشنبه 5 بهمن ساعت 5 صبح از خواب بیدار شدیم هوا کاملاً صاف بود و بطور عجیبی یک مرتبه اینقدر تغییرات هوا بوجود آمده بود. به محض اینکه یکی از رفقا خبر خوبی هوا را داد همگی از جا بلند شده و وسائل را تکمیل کرده و بعد از خوردن صبحانه ساعت 40 : 6 صبح به راه افتادیم. برنامه را به این شکل تنظیم کردیم که ده نفری به سوی قلّه غربی برفخانه حرکت کنیم و از آنجا یک گروه چهارنفری برگردند و بقیه بسوی قلّه اصلی برفخانه حرکت کنند. هوا آفتابی بود و فقط ار ارتفاعات زیر میل برفخانه باد شروع شد. ابتدا از یکی از یالها ی زیر میل برفخانه بالا رفته تا به زیر صخره های میل رسیدیم ادامه راه تراورسی است از روی رشته باریک سنگی که از زیر میل عبور می کند و قسمتهای پائین و بالای آن برف بود و در بعضی قسمتها برفها کمی بحالت بهمن است ولی با دقت می توان از آن عبور کرد. البته امسال نسبت به سال گذشته در این منطقه برف کمتری باریده در نتیجه می توان براحتی از روی برفها عبور کرد ، بدون اینکه مجبور باشیم در قسمتهای زیر میل برفخانه برای فرار از بهمن از روی صخره ها که به سختی انجام می گیرد عبور کرد. میل برفخانه راازکمرکوه عبور کرده تابزیرقلّه غربی برفخانه رسیدیم. از روی یال بسوی قلّه می رویم و در بعضی قسمتها یخ روی سنگها را گرفته ولی عبور براحتی انجام می شود تا ساعت 10 : 11 صبح به قلّه غربی می رسیم. فاصله قلّه غربی و قلّه اصلی یک شکاف بزرگ است که در تابستان گذشته از آن برای صعود به قلّه عبور کرده بودیم و تصمیم داشتیم حالا هم از آن قسمت عبور کنیم. در قسمت اول شکاف از چند قسمت صخره ای باید عبور کرده ولی آنها را کاملاً برف و یخ گرفته که صعود آن متضمن یک درگیری خیلی شدید است که برای ما امکان پذیر نیست و در آن طرف شکاف هم یک تنوره است که بهمنی است و تنها مسیر صعود است و نمی توان ا زان عبور کرد. در نتیجه عبور از این شکاف امکان پذیر نبود. تصمیم گرفتیم که قلّه غربی را پائین آمده و کوه برفخانه را دور بزنیم و از شکافی که در قسمت جنوبی آن واقع است به قلّه صعود کنیم. شکاف مذکور را در تابستان مورد بررسی قرار داده بودیم. دور زدن برفخانه تا محل مذکور به حالت تراورسی است که در بعضی قسمتها به علت زیادی برف عبور از آن مشکل است و باید با دقت عبور کرد. ضمن اینکه وقت هم کم است در نتیجه با سرعت قسمت تراورسی را عبور کردیم قرار شد رفقایی هم که قراربوداز قلّه غربی بر گردند همراه ما تا زیر شکاف مسیر صعود قلّه بیایند درصورتی که امکانات صعود میسر بود همه به قلّه صعود کنیم. ساعت 2 بعدازظهر به زیر شکاف رسیدیم بعد از خوردن تنقلاتت و آب و باقی گذاشتن وسائل اضافی همگی شروع به صعود کردیم. شکاف قسمت جنوبی برفخانه د رواقع درّه ایست که در بعضی قسمتها تنگ می شود. مسیر شکاف سنگلاخ است و در فاصله سنگها تماماً قسمتهای برفی است ولی به علت سنگهای بزرگ و زیاد درّه برفها ریزشی ندارند ولی درعین حال باید بدقت عبور کرد. در سه گروه پیش روی را ادامه دادیم. برف کوبی کمی خسته کننده شده بود ولی از درگیری با سنگها بهتر بود. در بعضی قسمتها شیب تند می شود و در اواخر راه چند درگیری با سنگ داشتیم. تا بالاخره به طور منظم ساعت 5 بعدازظهر به روی یال منتهی به قلّه رسیدیم. تا قلّه راه زیادی نیست ، ولی تماماً یخی است. تمام قسمتهای سنگی را یخ پوشانده و به صورت خیلی جالبی بیرون آمده ، عبور از آن کمی خطرناک و مشکل جلوه می دهد ولی در صورت داشتن وقت کافی می توان با احتیاط و دقت به قله رسید به علت کمی وقت تصمیم گرفتیم که 5 نفر برگردند و 5 نفر بقیه بسوی قلّه حرکت کنند در حالی که ده نفر صعود کننده آمادگی لازم را برای ادامه بقیه راه داشتند از تمام قسمتهای صعود فیلم برداری می شد و اسلاید هم گرفته می شد تا اینکه بالاخره ساعت 40 : 5 غدوب به قلّه رسیدیم. خورشید غروب کرده بود ولی نور کافی برای عکس گرفتن بود. عکسهای متعددی از قلّه و کوههای اطراف گرفته شد و آرم را روی قلّه باقی گذاشته و برگشتیم تا اینکه ساعت 7 بعدازظهر به زیر شکاف رسیدیم که بقیه رفقا هم منتظر ما بودند. بعد از خوردن کمی تنقلات و پرتقال شروع به برگشتن کردیم. مسیری را که قبلاً پیموده بودیم تا زیر قلّه غربی برگشتیم و از آنجا به سوی گردنه نیز رفتیم و از کف درّه به سوی تقی آباد محل اطراقگاه سرازیر شدیم. راهها خسته کننده شده بود. بخصوص که راه مشخصی بعلت تاریکی و وجود برف زیاد پیدا نکردیم تا اینکه بالاخره ساعت 30 : 11 شب به خانه مشهدی محمّد رسیدیم و ساعت 2 بعد ا زنیمه شب خوابیدیم. روز دوشنبه هم به استراحت گذشت و روز سه شنبه هم دومرتبه هوای منطقه رو به خرابی می رفت. ساعت 45 : 7 صبح بسوی قلّه برزین حرکت کردیم که منظورمان بیشتر این بود که از قلل منطقه عکسبرداری کنیم. قلّه برزین که فاصله تزرجان و ده بالاست تقریباً ا زمراکز کوههای منطقه شیر کوه قرار گرفته و برای تهیه پانورامای منطقه محل مناسبی است. در عین حال قلّه سنگی جالبی است و صعود آن خالی از لطف نیست ارتفاع آن 3250 متر و صعود آن از یالیکه مشرف به ده حسینیه توده است صورت میگیرد تا قلّه سه ساعت وقت میگیرد و در برگشت هم ساعت 1 بعدازظهر به اطراقگاه رسیدیم.اول صبح هوا کمی ابری بود موقع ظهر تمام منطقه را ابر گرفت و فعلاً که مشغول نوشتن این گزارش هستم ساعت 5 بعدازظهر برف شدیدی می بارد بطور کلی تغییرات هوا در این منطقه خیلی سریع و شدید است.

اعضاء گروه آقایان :

فریدون اسناعیل زاده ، دکتر جلال سمیعی ، عزت برق لشکری ، مهدی نور محمدی ، ، مهدی سلطانی ، جعفر همائی ، احمد داجگر . نعمت اخضری و محسن ایمانی ابریشمچی و...(اقای مهدی سلطانی وابریشمچی میهمان برنامه از کانون کوهنوردان تهران بودند)

بهمن1354 (از دفتر خاطرات که مجددا بروز شده)

نعمت اخضری 94/10/5