تاریخ کوه نوردی همدان

            جبال بارز    (بکی ازشگفتی های کوههای ایران)

                                          نعمت اخضری .  اردیبشت1379                                                                                                                   بازنویسی دی 1394  

                      فله  علم شاه حسین غلامی .مجتبی لک ونعمت اخضری و شادروان مجتبی لک

                                         خط الراس کوه شیر تا درمیان    

             جبال بارز

                          جبال بارز   موقعیت جغرافییائی منطقه جبال بارز:

منطقه جبالبارز از دهبکری(جهل کیلومتری شهر جیرفت) شهر جبال بارز(محمد اباد) شروع وتارودفرق در فاصله70کیلومتری جنوب جیرفت ادامه یدامیکند وحدود80کیلومتر از محمداباد تارودفرق یا از قله کوه شیر تا علم شاه فاصله دارد واین منطقه خط الراس اصلی ندارد ومیتوان به ان منطقه جبال بارز گفت درقسمتهائی از جمله شمال منطقه وجنوب منطقه خط الراس های کوجکی دارد ودر فاصله انها قله هائی وجود دارد. وکوه شیر قراردارد وقسمت شمالی درمیان قله معروف فاش کوه قرار دارد. درقسمت میانی جبال بارز کوه دیگری وجود دارد که اسم ان را نفهمیدیم ودر قسمت جنوبی جبال بارز قله اصلی علم شاه همراه با جند قله دیگر بنام یخ تک.دوگو وویتو وجود دارد. متطقه جبال بارز عمدتا جنگلی که میزان جنگل ها درمنطقه علم شاه بیشتر می باشد ویکی از بلندترین ابشارهای ایران در منطقه علم شاه قراردارد که حدود170متر ارتفاع دارد. عمده ترین گیاهان منطقه درختان بنه.اوروس.کهکم.ارجن.واز روئیدنی ها اویشن.الاله.مرزنجوش.ریواس.انواع گلهای وحشی نرگس.شقایق..لاله زنبق ودیگر گلها وقارجهای خوراکی درمنطقه درمیان بجشم می خورد. گفته میشود حیواناتی از فبیل کل وبز وحشی.میش وقوج.پلنگ.خرس.روباه وگرگ وشغال رامیتوان نام برد.ولیکن ما علیرغم خلوتی منطقه وعدم ورود عشایر به محل هیجگونه حیوانی را ندیدیم. روستاهای منطقه عبارتند از: مرغک.محمداباد.ده بکری.دریجان.همید.دربن.میجان.گمرکان.کمش. سقدر.رودفرق.دومار.گردین .بادام.نیستان.دهنو.تمتو.وکل کوهی ومرکز بخش جبال بارز شهر جبال بارز(محمد ابادمسکون)وبزرگترین دهستان این منطقه ده بکری می باشد منطقه جیرفت از تنوع بسیار زیاذ آب وهوائی برخوردار است درحالیکه در ارتفاعات پائین اب وهواب گرم وجود دارد .درارتفاعات بالا اب وهوای خشک وسرد وارتفاعات ان پر برف است. از نظر باغات میوه در حالیکه درختان خرما.پرتقال.لیموشیرین (درختان گرمسیری)رامیبینیم در فاصله کوتاهی درختان سردسیری ازجمله گردو به جشم میخورد. بهترین فصل برای صعود از اسفند ماه تاخردادماه ترجیحا فروردین ماه میباشد. قلل معروف منطقه : علمشاه3741متر. قله درمیان3580متر.شاه ماران3520 متر.قدمگاه 3521متر. کورشت3451متر.میجان3313متر. کله سرخ3215متر.مهردولت3211متر. کوه شیر3412متر. وفاشکوه3542متر. مسیر صعود قله علم شاه جیرفت.عنبراباد.رودفرق. مسافت با ماشین از جیرفت حدود سه ساعت. رود فرق تا ایشاروروار4ساعت وابشار وروار تا قله حدود 5ساعت. 2-صعود قله درمیان گردنه جیرفت شهر جبال بارز.قله کوه شیر خط الراس درمیان. 3- صعود قله فاش کوه بم ده ابگرم.(فاصله 40کیلومتر) قله فاشکوه. صعودقلل جبال بارز چندین سال بود که درفکر صعود قلل منطقه جبال بارز جیرفت وبیشتر در فکر عبور از خط الراس ان بودیم وبه دنبال تهیه اطلاعاتی از این منطفع وبررسیهائی روی کتاب کوههای ایران ونوشته ها وگزارشهای متفرقه وبراساس این بررسی ها طول این رشته کوه از اولین قله حدود80کیلومتربا پستی وبلندیهای بسیارزیبا. در نوروز سال1379به هنگام سفر به جیرفت ودقت روی کوههای منطقه از اینکه خط الراس بهم پیوسته باشد شک کردم تا اینکه در25 فروردین 1379 به همراه اقایان مجید قادری. مجتبی لک.از گروه بابک وحسین غلامی ورضا شوشتری عازم این منطقه شدیم. 

درتاریخ

1379/1/7با اتوبوس همدان کرمان ساعت 3بعداز ظهرحرکت کردیم وعلیرغم مشکلات اتوبوس وتعویض اتوبوس درقم ساعت 9صبح روز بعد به کرمان رسیدیم وسپس ساعت 11صبح از کرمان بطرف جیرفت حرکت کرده ساعت 3 بعد از ظهد در30کیلومتر جیرفت وبعد از گردنه ده بکری وشهر کوچک جبال بارز در ده سغدر از اتوبوس پیاده شده وطبق برنامه از ده سغدر به ده بادام.دومار ودهنو رفتیم که حدود 20کیلومتر جاده خاکی وکوهستانی وسنگلاخی بود.درابتدای جاده حدود یک ساعت منتظر شده تا یک ماشین خاور رسید وبالاجبار با ان خاور  براه افتادیم. وپس از طی مسافتی به ده بادام رسیدیم وسپس به بادام ودرانجا بایک خانواده از اهالی به صحبت نشسته واقا نعمت (اقانمک سنجری) اطلاعات خوبی بما داد. در این منطقه یک خط الراس کوچک وجود داشت که مهمترین قله ان درمیان بود .در سمت راست منطفه(جنوب شرفی) وادامه ان به طرف شمال غربی قله های  برفو.گردین.کله سرخ. دردوکی. درکه زرد. مهردولت وکوه شیر  واگر از گردنه دهبکری یاشهر جبال بارزبخواهیم صعود قله هارا شروع بکنیم که راه بهتری برای عبور از خط الراس است ابتدا قله کوه شیر وسپس قله مهر دولت.درکه زرد.دردوکی .کله سرخ گردین .برفو وسپس قله معروف درمیان ویک فله دیگر بعد از درمیان که بافاصله یک گردنه بنام قله در غار رو وجود دارد .این قله ها از سمت تقریبا شمال به طرف چنوب شرقی کشیده شده است ودر قسمت پشت قله درغاررو وجود دارد این قله ها از سمت تقریبا شمال به طرف جنوب شرقی کشیده شده است ودر پشت قله در میان (شمال درمیان) قله فاش کوه به خوبی مشاهده میشود. تصمیم ما بر این شد که ابتدا قله مهر دولت را که مشرف به ده بادام است صعود کرده واز روی قله وادامه خط الراس به قله درمیان برویم وبرای این متظور

ساعت 30/6صبح روز شنبه 79/1/27طرف تنگه ای که زیر قله مهر دولت مشخص بود حرکت کردیم وبه ما گفتند در مسیر اب زیادی وجود دارد وبهمین علت اب برنداشتیم. مقداری درداخل  تنگه حرکت کردیم  واز اب چشمه خبری نبود. کمی نگران شدیم ولی ساعت50/8 صبح یعنی بعد از دوساعت وبیست دقیقه به یک چشمه اب رسیدیم وخیلی خوشحال شدیم.صبحانه رادر انجا صرف کرده واب  برای مصرف بعدی برداشته وساعت 30/9 بطرف گردنه واقع در جنوب قله مهردولت حرکت کردیم.ساعت 10/45روی گردنه بودیم وپس از کمی استراحت ساعت 11صبح بطرف قله حرکت کرده وساعت11/30 روی قله بودیم.در قسمت شمالی این قله قله کوه شیر با فاصله تقریبی یک ساعت قرار داشت که بعلت کمی وقت از صعود ان صرف نظر کرده وبطرف قله های جنوبی براه افتادیم. ساعت 12 از روی گردنه جنوبی مهردولت خط الراس رابطرف جنوب ادامه دادیم وپس از عبور از قله های درکه زرد /.کله سرخ. در نزدکی قله گردین برای صرف نهار ساعت 30/1 توقف کردیم واز اب زیر برف ها استفاده کردیم واب کافی برای ادامه مسیر برداشتیم.. ساعت3بعد ازظهربطرف قله گردین حرکت کردیم وساعت 25/3 روی این قله بودیم بطرف گردنه کوچکی سرازیر شده وسپس یک شیب را بطرف قله برقو بالارفتیم وساعت 20/4 روی اولین قله برفو بودیم وتاقله درمیان در ادامه خط الراس دوسه قله دیگر را طی کردیم وبالاخره ساعت 6 بعد از ظهر روی قله درمیان بودیم. دونفر از اعضای تیم اقایان مجید قادری ومجتبی لک پیشنهاد صعود یک قله دیگر در انطرف گردنه درمیان رادادند ومیخواستند سرعتی ان قله را صعود بکنند که با موافقت ما انها به طرف قله درغاررو حرکت کردند وما از یک یال که بطرف ده نومی رفت شروع به پائین  امدن نمودیم باید ارتفاع زیادی را کم میکردیم.ازبالای قله یک جاده در پائین به چشم می خورد که از یال موردنظر می توانستیم به ان جاده رفته ودر ادامه جاده به ده نو ودومار .سپس به بادام برویم ویک استخربزرگ وچشمه هم در کنار همان جاده مشاهده میشد .یال مورد نظر را پائین امده ومسیر خوبی بود وگویا مسیر اصلی صعود قله درمیان همین راه بود. درتلاش بودیم قبل از تاریکی به جاده برسیم وساعت 8 بعدازظهر که روشنائی روز به پایان رسیده بود به جاده رسیدیم وهوا کمی تاریک شد.مقداری در کنار استخر وچشمه استراحت کرده واب نوشیده وسپس با استفاده از نور مهتاب وبا مسیرجاده راه را ادامه داده وابتدا به ده نو وسپس به دومار وبالاخره ساعت 10/30شب به ده بادام رسیدیم ومورد محبت اقانمک وخانواده قرار گرفته واز ابگوشت نذری روز عاشورا بی نصیب نمانده وشام خوشمزه ای را صرف نمودیم.. این خانواده از تاخیر ما که خودمان حدس ان رامیزدیم نگران بودند وبارسیدن ما خوشحال شدند ودونفر دوستان دیگر ماهم پس از صعود قله درغاررو وبرگشت به قله درمیان ساعت 30/12 شب به منزل مسکونی ما رسیدند وما ان شب را باخیال راحت خوابیدیم.

روز 79/2/28 بدون عجله وسایل راجمع کرده بطرف که به جیرفت برویم یک اقای مسن بنام صفوی که مورد احترام محلی ها بود مارا به منزل خود دعوت کرد وبه احترام ایشان ساعتی را درسایبان باغ او با خواندن قسمتی از شاهنامه حکیم فردوسی وپذیرائی ایشان بسر بردیم وسپس با یک وانت که مربوط به خانواده اقانمک بود بطرف سغدر وسپس جیرفت حرکت کردیم. اقانمک به ما گفته بود که رودفرق(علم شاه) ناامن است وبه ان محل نرویم ونگران مابود وما قول دادیم پس از مراجعه به فرمانداری جیرفت وکسب نظر بطرف رو.دفرق می رویم که با مراجعه به فرمانداری جیرفت وراهنمائی مسئولین محترم فرمانداری عازم عنبر اباد ورودفرق شدیم. نکته ای که باید ذکر کنم ما بابت  پذیرائی اقانمک وملشین وانت انها تصمیم گرفتیم مبلغی پرداخت نمائیم که با بزرگواری انها این مبلغ را نگرفتند وجای تقدیر وتشکر است. صعود قله علمشاه .ظهر روز یکشنبه در عنبراباد درفاصله30کیلومتری جیرفت (بطرف کهنوج) نهار را صرف کرده وبدنبال ماشین برای رفتن به رودفرق بودیم واین مسیر هم حدود 30کیلومتر بطرف حاجی اباداسفالت وحدود 30کیلومتر هم خاکی وبدمسیر به رود فرق میرفت وکرایه هر نفر 350تومان بود ولی اگر ماشین نباشد باید ماشین دربستی با کرایه 6یا7 هزار تومان باید به محل رفت. وبالاخره  ساعت 3 بعداز ظهر با یک وانت محلی به رود فرق رفتیم. این وانت مارا دربین راه معطل کرد وبجای نیم ساعت چند ساعت وقت ماراگرفت .دیر هنگام ساعت10 شب به رود فرق رسیدیم ودر انتهای ده به منزل اقای غلامعلی ناصری رئیس شورای ده وسازمان عشایری ومعتمد محل رفته معرفی نامه فرمانداری را به اونشان داده وشب را در منزل وباغ او بسر بردیم وتاشام را خوردیم ساعت12شب شدوخوابیدیم..

روز دوشنبه28/2/79 ساعت 6صیح از خواب بر خواسته وپس از گرفتن راهنمائیهای لازم از اقای ناصری ساعت 6/30صبح از ادامه جاده شروع به صعود بطرف قله علم شاه نمودیم .ابتدا درمسیر خاکی پیش رفته تا به کف دره ورودخانه رسیدیم که تمام کف رودخانه  پر از قلوه سنگهای بسیار بزرگ بودوگاهی قطر انها بیش از 2متر میشد وگویا در اثر سیل های خیلی شدید این سنگها از بالای کوه سرازیر وبشکل بسیار جالب وزیبائی تمام مسیر رودخانه را فرا گرفته بود وما دوساعت در مسیر این سنگها حرکت داشتیم.پس از یک ساعت طی مسافت به یک سه راهی رسیدیم که دره سمت چپ مسیر ما نبود وما باید دره رامستقیم ادامه میدادیم وادامه مسیر هم پر از درخت وگل وگیاه ومقداری باغات بود که مجددا یک ساعت دیگر طی کرده تا باز به یک سه راهی رسیدیم که دره سمت چپ به طرف ابشار وروار می رفت.ابشار وروار بسیار زیبا وقشنگ قابل مشاهده وعکاسی بود کمی جلوتر رفته وبرای صرف صبحانه توقف کردیم.پس از صرف صبحانه ساعت9/30 صبح از سمت راست ابشار وروار واز داخل یک دره بالا رفتیم واگر دقت کنیم یک راه عبور وجود دارد که بطرف بالای ابشار میرود وباید دقت کرد از مسیر های مناسب بالا رفت که با صخره ها کمتر درگیری داشته باشد .ساعت 11/10صبح بالای ابشار رسیده ساعت 11/30 درکناررودخانه بالای ابشار برای صرف اب وتنقلات وکمی استراحت توقف کردیم. توضیح اینکه منطقه بالای ابشار میدان بزرگی است پر از درخت وجنگل زار ومناطق کشاورزی است ورودخانه ای که کف ان هم سنگلاخی مانند مسیر رودفرق است از این محل درسمت چپ قله علم شاه به خوبی مشاهده میشود ودوراه برای صعود قله وجود دارد یک راه ادامه رودخانه وسپس چمنزارهای سمت چپ وروی خط الراس سمت چپ  قله که راه معمول است وراه دیگر مستقیم از ادامه رودخانه بطرف زیر قله ودرنهایت یال سمت راست قله وما بعلت زیبائی رودخانه وابشارهای بسیار زیبای مسیر ودرخت وجنگل ها مسیر رودخانه را طی نمودیم . طبیعت بسیارزیبای منطقه همانند جنگلهای شمال ایران .فراوانی اب .سرسبزی .سنگهای کف رودخانه که ناشی از سیلابهای بود وابشارها انسان را از خود بیخود وغیر قابل تصور وشگفتی اور بود.بالاخره ساعت 12 از مسیر رودخانه حرکت کردیم .مسیر های پراب وپرگل وگیاه باعث میشد سختی وخستگی راه راه را احساس نکنیم.پس از طی مسافتی بطرف یال سمت راست قله از یک مسیر یال سنگی عبور کرده وساعت 3/45 بعد از ظهر درزیر قله برای صرف نهار توقف نمودیم ومیدان های اطراف قله وچمنزارها در ارتفاع حدود 3500متری بسیار زیبا وجالب بودند پس از صرف نهار ورفع خستگی ساعت45/4 بطرف قله حرکت کرده وبالاخره ساعت 5/15 روی قله بودیم. که سنگ چینی داشت وبنام حضرت علی ع علم شاه نامیده شده ومورد احترام وزیارت اهالی قرار داشت.پس از عکس برداری وتماشای مناظر اطراف قله ساعت 5/45 یطرف پائین از مسیر یال های سمت چپ قله سرازیر شدیم این مسیر کمی طولانی بود وپس از عبور از چند کوه وتراورس به محل چمن زارها رسیدیم ومسیر بسیارزیبای چمن زارهارا پائین امده وساعت 7/45 عصر به کنار رودخانه ومیدان بزرگ بالای ابشار رسیدیم وهوا کمی تاریک شده بود وتصمیم گرفتیم شب را در این محل علیرغم اینکه امکانات شب مانی نداشتیم بمانیم.ازچوب درختان خشک استفاده کرده واتش بر پا کرده وشب خوبی را در کنار اتش ونور مهتاب گذراندیم. از قله علم شاه وادامه خط الراس کوچک ان قله زیبای دیگری مشاهده میشد که من خیلی علاقه به صعود ان داشتم ولی وقت اجازه نمیداد ونظر من این است که برنامه طوری تنظیم شود که دوشب در بالای ابشار تدارک دیده شود ویک روز از بالای ابشار قله علم شاه وان قله دیگر را صعود کردوبا توجه به زیبائیهای منطقه وقت صعود را محدود نکرد وبرنامه تنظیمی ما برای صعود یک روزه قله علم شاه بعلت کمی وقت درست نبود چون بهرجهت با کوله پشتی متوسط از رودفرق تا بالای ابشار حدود4 ساعت وقت لازم است واز بالای ابشار تاقله 4تا5 ساعت وقت لازم است وشب مانی درکوه اجباری است. وهنگام تاریکی سرازیری از مسیر ابشار پر دردسر است. بهر جهت ما بعلت اینکه از زیبائیهای منطقه لذت زیادی برده بودیم کم خوابی وکم غذائی را در ان شب احساس نکرده وصبح روز بعد به طرف رود فرق سرازیر شدیم ودیگر مشکل وقت نداشتیم وساعت 12 در رودفرق بودیم .نهاررا صرف کرده وبعد ازظهر ماشین برای برگشت نبود وبناچار در ان محل متوقف شده ومورد پذیرائی اقای ناصری قرار گرفتیم وصبح روز چهارشنبه به طرف عنبراباد وجیرفت وسپس کرمان حرکت کرده وبا ماشین ساعت 5 بعدازظهر به فم واز فم به همدان مراجعت کردیم .                                          

                                             نعمت اخضری اردیبشت1379                                                                                                                   بازنویسی دی 1394     
  

                                                       قله درمیان

                                                                     آبشار وروار

                                                       قله علم شاه(عکس اینترنتی)

                                                                قله علم شاه
 

                                                               کوه درمیان
  

 
                              خط الراس کوه شیر تا درمیان  خط الراس کوه شیر تا درمیان  
 
 
                       خط الراس کوه شیر تا درمیان  خط الراس کوه شیر تا درمیان  

کوه درمیان