تاریخ کوه نوردی همدان

*اولین جانپناه و یا پناهگاه ایران در ارتفاعات شمالی تهران در سال 1326 یا همت و پشتکار کوهنوردان ان زمان و به ویژه با سعی و کوشش اقای محمد کاظم گیلانپور در محل اسپید کمر در ارتفاع 2810 متری بین راه اوسون و قله توچال ساخته شده است.در ان تاریخ مسیر صعود به قله از طریق مسیر سربند/اوسون/اسپید کمر و قله بود که بدین منظور پناهگاه مذکور در ان نقطه بنا شد.علاوه بر مصالح محلی(سنگ و ماسه) اهک و گچ از تهران با با قاطر تا اوسون حمل می شد و از انجا توسط کوهنوردان به محل ساخت پناهگاه برده می شد.

پناهگاه اسپید کمر در سال 1327 با کوشش عده ای از کوهنوردان و با هزینه انان به اتمام رسید.نمای این پتاهگاه به صورت مخروطی و درون ان دو طبقه بود که بالای ان برای خواب و طبقه زیرین مخصوص غذاخوری و نشینمن ساخته شده بود.

این پناهگاه در سال 1375 مرمت و طبقه فوقانی ان حذف شد.پس از ساخت پناهگاه شیر پلا و تغیر محل صعود به قله پناهگاه اسپید کمر چندان مورد استفاده قرار نگرفت.اسامی افرادی که در ساخت این پناهگاه زحمت کشیده ان بشرح زیر می باشد:

1-محمد کاظم گیلانپور            11-فرخ رحمدل

2-دکتر رشتیان                      12-زنده یاد محمد کاظم قدیری نیا

3-امیر فیض                          13-زنده یاد رفوئیان

4-محمد زندی                       14-تیمسار تقی گودرزی

5-کینام مغیاسیان                  15-امیر مارکاریان

6-ابوالقاسم نوروزی               16-ناصر حقیقی

7-زنده یاد هوشنگ محیط        17-محمد اعظمی

8-عزیر حاتمی                      18-سروان حسین هاشمی

9-منوچهر جهانبیکلو

10-جلیل کتیبه ای

جانپناه اسپید کمر (ایس کمر)
منطقه	تهران، شمیران، دربند، پس قلعه، دره اوسون
مسیر	تجریش، سربند، پس قلعه، اوسون، اسپید کمر
ارتفاع	۲۸۱۰ متر
موقعیت رفاهی	آب ندارد - دارای چشمه در دره پشتی جانپناه
نزدیکترین روستا	پس قلعه، اوسون
قله های قابل دسترس	توچال و ارتفاعات شمالی تهران
فاصله تا روستا	۳ الی ۳٫۵ ساعت
فاصله تا قله	۳ الی ۳٫۵ ساعت
نگهبان دائم	ندارد
تاریخ ساخت	سال ۱۳۲۶
وسعت	۱۴ متر مربع
ظرفیت	۱۰ نفر

(برگرفته شده از کتاب جانپناه ها و پناهگاه های کوهنوردی ایران با همکاری کمیته پناهگاه های  فدراسیون کوهنوردی)و وبلاگ خانه من وکوهنوردان زرتشتی ایران.